Sénèque : Une introduction, suivi de la lettre 70 des Lettres à Lucilius PDF

De Stoa of het stoïcisme is een filosofische stroming die rond 300 v. Griekenland sénèque : Une introduction, suivi de la lettre 70 des Lettres à Lucilius PDF behoort tot de Hellenistische filosofieën.


« L’essentiel n’est pas de vivre longtemps, mais de vivre pleinement.  » De l’Andalousie à Rome, Lucius Annaeus Seneca a mené l’existence accomplie d’un intellectuel au pouvoir. Il fut philosophe et banquier, sénateur et homme de lettres, sage et conseiller du prince. C’était là chose non seulement possible mais – il le pensait – très agréable. Sénèque a vécu la succession des prospérités et des disgrâces en maître du stoïcisme, philosophie de la vertu, de la constance et du bonheur. Il a pensé et exécuté sa mort volontaire, sur l’ordre de Néron, comme la plus haute manifestation de la liberté humaine. Paul Veyne dresse ici le portrait d’une existence tumultueuse, véritable roman des temps julio-claudiens, et d’une philosophie qui n’a rien perdu de son actualité. Il a choisi de l’illustrer par la lettre 70 à Lucilius.

De Stoa heeft grote populariteit verworven, vooral binnen het Romeinse Rijk. De stoïsche filosofie presenteert zichzelf als de aangewezen weg om de mens gelukkig te maken. Alles wat gebeurt in de wereld is volgens de Stoa van tevoren onverbiddelijk bepaald, maar de vrijheid en autonomie van de mens zit hem erin dat hij vrij is in zijn reactie hierop. Deze reactie is bepalend voor het menselijk geluk.

Er zit evenwel ook een moreel aspect aan vast. Een stoïcijn wordt geacht ook zijn sociale plichten te vervullen. Dit wordt gezien als een natuurlijk bestanddeel van het leven in de menselijke gemeenschap. Want ook het leven in overeenstemming met de natuur wordt als doel geformuleerd door de Stoa. De ideale mens wordt binnen de Stoa altijd uitgebeeld door de stoïsche wijze, op wie alle volmaaktheid geprojecteerd wordt, en die voor iedereen een doel moet zijn. En iedereen die niet wijs is, is dwaas. God, maar ook zaken als wijsheid of rechtvaardigheid.

De Stoa kent een uitzonderlijk hecht doortimmerd wereldbeeld, dat moet dienen als houvast voor haar aanhangers. De Stoa is gericht op processen. De term tabula rasa, en het beeld van de ziel als het onbeschreven wasplankje, zijn afkomstig van Zeno’s voorstelling van ons kenproces. Aanvankelijk is de ziel een onbeschreven blad.

Dit gebeurt met voorstellingen die zich onderscheiden van andere door hun grotere helderheid. Pas na dit positieve oordeel neemt de ziel echt het object waar en hebben we contact met de realiteit, en niet langer met voorstellingen. Het zal geen verwondering wekken, dat de aanname dat wij in staat zijn correct te oordelen over de betrouwbaarheid van de voorstellingen, tot veel discussie heeft geleid met tegenstanders van de Stoa, met name de Sceptici. Onwillekeurig kromt zich dan onze hand.